Walcownia cynku Szopienice - Katowice

 Walcownię cynku w Szopienicach wybudowano w latach 1903-1904 obok Huty Bernhardi, tuż przy linii kolejowej Szopienice-Siemianowice. Należała do firmy Georg von Gisches Erben, a celem budowy było uzyskanie większych zysków, które gwarantowała walcownia blach niż sprzedaż odlanych płyt cynkowych. 

Hala główna Walcowni miała 91 metrów długości, 20 metrów szerokości i 5,1 metra wysokości. Hala maszynowni miała 70 metrów długości i 6 metrów szerokości. Oprócz tych dwóch hal wybudowano kotłownię wyposażoną w 8 kotłów parowych, chłodnię kominową oraz wytwórnię opakowań drewnianych. W hali głównej zainstalowano urządzenia ciągu technologicznego, który był wyposażony w:

• dwa piece topielne opalane węglem kamiennym o pojemności 50 ton
• piec grzewczy do płyt
• karuzelę odlewniczą z 24 formami chłodzonymi wodą
• walcarkę wstępną (urządzenia wykonane przez „Donnersmarckhütte” w Zabrzu w 1904 r.)
• 3 walcarki wykańczające (urządzenia wykonane przez „Donnersmarckhütte” w Zabrzu w 1904 r.)
• 2 nożyce wstępne do cięcia blach
• 2 nożyce wykańczające do blach

Piec topielno-rafinacyjny służył do uszlachetniania i roztopienia cynku przed walcowaniem. Technologia produkcji blach cynkowych wymagała niezanieczyszczonego metalu, natomiast cynk dostarczany z wydziałów destylacji cynku zawierał 98% czystego cynku i 2% zanieczyszczeń w postaci ołowiu. W piecu płyty cynkowe były ponownie topione a ołów jako cięższy opadał na dno, pozostawiając na powierzchni czysty cynk, który był przelewany do form w karuzelach odlewniczych.

W budynku maszynowni zainstalowano 4 maszyny parowe o mocy 250 KM każda, które zostały wyprodukowane w 1903 roku przez firmę „Wilhelmshütte A.G. Bei Sprottau”. Maszyna parowa napędzała walcarkę poprzez wał, na którym zamocowano 30 tonowe koło zamachowe o średnicy 7 metrów. Do napędu pompy wody obiegowej oraz pompy próżniowej służyła 75 konna maszyna parowa.

W 1904 roku w Walcowni zatrudnionych było 144 pracowników dzięki którym wyprodukowano 6091 ton blach cynkowych. Grubość produkowanych blach zaczynała się 0d 0,1 mm.

W 1917 roku rozbudowano halę główną wydłużając ją o 91 metrów. Dodatkowo zainstalowano:

• 2 walcarki wstępne do taśm
• 3 walcarki wykańczające do taśm
• nożyce do taśm
• 2 piece do podgrzewania zwojów taśm
• prasę 1000 tonową z prostarką
• prasę 300 tonową
• piec do podgrzewania prętów o średnicy 130 mm i długości 700 mm
• piec do podgrzewania prętów o średnicy 75 mm i długości 450 mm
• walcarki do drutu
• nożyce

Te zmiany pozwalały na uruchomienie produkcji taśm, szyn i drutu cynkowego.

Po zakończeniu I wojny światowej, która wymusiła nieco inny asortyment produkcji, rozpoczęto produkcję kubków bateryjnych. Ten profil produkcji zakończono w 1933 roku.

Po II wojnie światowej w niewielkim stopniu zmodernizowano istniejące urządzenia.

Produkcja z roku na rok malała co doprowadziło, iż po 97 latach pracy Walcownia została w 2002 roku zamknięta.

Źródło: szopienice.org;  

Alfred kolonia - Katowice Józefowiec

Kolonia Alfred to dawna osada robotnicza założona w połowie XIX dla pracowników kopalni węgla „Alfred” (przy Pl.Alfreda w Katowicach). Wiosną 1834 roku książę Ujazdu Friedrich Wilhelm Eugen Karl Hugo Hohenlohe-Oehringen ze Sławięcic dostał nadanie na kopalnię "Alfred". Eksploatację węgla na kopalni rozpoczęto od 1865 roku, a dwa lata później kopalnię powiększono.

Budynek administracyjny

Kopalnia „Alfred” w 1869 roku wraz z innymi kopalniami i polami górniczymi weszła w skład działającej na Wełnowcu kopalni „Hohenlohe”. Cała kopalnia „Hohenlohe” w skład której wchodziły: „Caroline”, „Hohenlohe”, „Maria”, „August”,
"Hutte" dzieliła się na dwa zakłady noszące nazwy od szybów "Alfred" i "Paulina". Przy szybie  "Alfred" powstała ta właśnie osada. Walter Serlo w swoim opracowaniu z 1901 roku podaje, iż szyb "Alfred" miał 182 m głębokości.

Obudowa szybu była murowana i zbrojona o przekroju beczkowatym 5400 x 3680 z dwoma przedziałami wind. Szyb pełnił również rolę wentylacyjną.

Budynek cechowni

Kopalnię zamknięto w latach 20-tych XX wieku, a po roku 1923 pokopalniane budynki przystosowano do zamieszkania.

W 1951 r. tereny kolonii weszły w skład miasta Katowice. Kolonia znajduje się w dzielnicy Katowic Józefowiec. W sierpniu 1978 roku kolonię wpisano do rejestru zabytków.

W dobrym stanie zachowały się ceglane budynki: nadszybia, maszyny wyciągowej, cechowni, kuźni, kotłowni, łaźni, wagi, administracji.

Budynek maszyny wyciągowej

W trybie bezprzetargowym 11 grudnia 2015 r. Kolonię Alfred wydzierżawiono na 10 lat Mysłowickiej Fundacji Pomocy Dzieciom i Seniorom „Wioska Serc im Jana Pawła II”.

Kapliczka dawny piekarniok, czyli piec chlebowy

To kolejne bardzo interesujące, urokliwe i klimatyczne miejsce na Śląsku, które koniecznie trzeba zobaczyć.

Wieża ciśnień - Katowice Giszowiec

Wieża ciśnień w Giszowcu została zbudowana w najwyższym punkcie osiedla, w 1909 roku, obecnie przy ul.Pszczyńskiej w Katowicach. Była to wieża wodociągowa, służąca do zapewnienia stabilnego ciśnienia w rurociągach doprowadzających wodę na poszczególne ulice osiedla. 

Mieszkańcy Giszowca czerpali wodę z rozmieszczonych co 100 metrów ozdobnych żurawi. Dzięki temu rozwiązaniu zaoszczędzono na kosztach doprowadzania wody do budynków i mieszkań. Całą instalację wodociągową wykonała firma Katowitzer Kreiswasserleitung za 150 tys. marek, za co zapłaciła spółka Georg von Gisches Erben. Wodę do wieży doprowadzano dzięki pompie tłoczącej znajdującej się w kotłowni Giszowca i pompie elektrycznej w Zawodziu. 

Wieżę zaprojektowali znani architekci Jerzy i Emil Zillmannowie w stylu historyzmu. Ma ok. 33 metry wysokości i posiada zbiornik wodny o pojemności 150 m3. Jest w kształcie walca zwężającego się ku górze. Pojemnik wodny tworzy bryła ośmiokątna podtrzymywana przez wsporniki-konsole. 

Wieżę przykryto ośmiokątnym dachem z czerwoną dachówką, a na szczycie umieszczono latarnię. Obecnie wieżę (od lat 90-tych) zwieńcza antena telefonii komórkowej za zgodę czego PTK Centertel wykonał generalny remont wieży. Na Śląsku znajduje się jeszcze dużo wież ciśnień w różnym stanie technicznym, miejskich, zakładowych i kolejowych. Należą do jednych z ciekawszych elementów śląskiego krajobrazu i często są to dzieła sztuki architektonicznej.